Ayva yemeği yapılışı ve tarifi

Aslında ayvayı yemeyen yoktur günümüzde. Kimisi daldan koparılmış taze meyvesini, kimisi reçelini, kimisi de pestilini, kimisi kompostosunu, kimisi marmelatını, kimisi de kıymalı yemeğini çok sever. Ayva deyince hep çocukluğumu hatırlarım. Bağ ve bahçelerimizde bol miktarda yetiştirilen üzümler, çeşitli yükseltilerdeki ağaçlardan ve iskenetlerden toplanarak şırahmene dediğimiz (küçük havuz yavrusu) yerlerde tepilerek suyu çıkartılır. Maya olarak kullanılan pekmez toprağıyla karıştırılarak bir defa kaynatılır. (Buna patlama denir.) Patlama işleminden sonra torbalara konularak süzülen şıralar (üzüm suyu) kaynatılarak pekmez yapılmak üzere üç dört teneke su alabilen tavalara konur. Altlarında uzun süre yakılan ateşlerle pekmez oluncaya kadar kaynatılır. Bu tavalar bazen birkaç tane sıralanır. Kimisi pekmez, kimisi çeşitli reçelleri yapmak için işte bu ortamda biz küçükler elimize geçirdiğimiz ayvalarla pekmez kaynatan büyüklerimize yalvarır, elimizdeki ayvalarımızın bir tanesini kaynamakta olar pekmez tavasına attırırdık. Kaynamakta olan pekmezin içindeki ayvamızı alıp yemek en büyük arzumuz olurdu. Dahası var.Kıyıda köşede sakladığımız ayvaların uzun kış gecelerinde, ocak başındaki kızgın kül içine gömüp pişirilmesi daha sonrada da büyük bir iştahla yenmesi en büyük zevkimiz olurdu. Asıl unutamadığımız konu ise ayva pestili idi. Sırası gelmişken bunu da anlatayım. Belki sizlerden de yapan olur. Yapılacak pestil oranında temin edilen ayvalar taklanır ve soyulur. Elde edilen soyulmuş dilimler küçük küçük parçalara ayrılır. Pestil yapılacak kaba konularak haşlanır. Soğuması için inidirilir. Soğuyunca elimizle veya çömçe dediğimiz ağaçtan yapılmış büyük kaşıklarla ezerek karıştırılır. Bu karıştırma işlemi, ayvanın pelte kıvamına gelmesine kadar devam eder. Elde edilen pelte ne kadarsa, aynı ölçek pekmezle iyice karıştırılır. Ağır ateşte karıştırılarak iyice pişirilir. Pestil kıvamına gelince de indirilip soğutularak kaplara basılır. Uzun kış gecelerinde zevkle yenir. Okula giden biz küçüklerin çok sevmiş olmalarından olacak ki “anne ne olur azığımı ayva pestilinden yapıver” diyerek yalvardığımız olurdu. Ayvayı yemek kolay değil. Daha neler var neler, ayva kurusundan yapılan hoşaflar, kompostolar ve şimdi de anlatacağım kıymalı yemeği. Yeteri kadar ayva yıkanır, dilimlere ayrılarak soyulur ve küçük küçük parçalar halinde doğranır, tekrar sudan geçirilir. Öbür taraftan az miktarda tereyağı, kıyma, tuz ve ince kıyılmış soğan tencerede pembeleşinceye kadar kavrulur. Yeterli miktarda su ilave edilerek doğranmış ayvalarla birlikte karıştırılır. Burada ince kıyılmış soğanın öneminden bahsetmek yerinde olur sanırım. Hangi ayva olursa olsun belli oranda yerli tabirle mavrı, kekre olması kaçınılmazdır. Işte soğanın buradaki rolü mavrı ve kekreliğin giderilmesidir. Normal ateşte pişmeye bırakılan ayva yemeğimiz pişmeye yakın bir sırada kapağı açılarak içine bir su bardağı dolusu toz şeker ilave edilir. İşte iyice piştiğini anladığımız ayva yemeğimiz servis için hazır sizleri bekliyor. Haydi afiyet olsun. Yemesi hafif, hazmı kolay olduğu içinde yaşlıları= tarafından çok aranan bir yemektir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here